0
🖼️ Resim
Martin Luther King Jr., evrensel temel gelir konusunu popülerleşmeden önce dile getirmişti
Martin Luther King Jr., yaşamı boyunca hem ırk hem de ekonomik eşitlik için mücadele etti. 1967 yılında yayımladığı eserdeki iddialı talebi, garanti bir temel gelir ile ilgiliydi. Günümüzde ise birçok teknoloji lideri bu konuyu yeniden gündeme getiriyor. Zengin teknoloji figürleri, özellikle Sam Altman ve Elon Musk, geleceğe yönelik görüşlerini paylaşıyorlar. ama, bu liderlerin, Martin Luther King’in gözünden baktığımızda, temel gelir ile ilgiliki yaklaşımları biraz zayıf kalıyor. Yaklaşık altmış yıl önce, King benzer bir modelin yapay zeka gibi gelişmelerin iş gücü üzerindeki olumsuz etkilerini azaltabileceğini savunmuştu.
King, hemen hemen tümüyle "Where Do We Go From Here?" isimli eserinde, garanti bir yıllık gelir uygulamasının geniş çaplı ekonomik güvenlik sağlayabileceği fikrini dile getirmişti. Kitabında, "Aile içindeki çatışmalar, insan değerinin para ile ölçülmesinin ortadan kalkmasıyla azalır" demişti. Evrensel temel gelir, tüm vatandaşlara düzenli nakit ödemeleri olarak tanımlanıyor. Garanti temel gelir ise, belli bir grup için belirli sürelerle sunulan tekrar eden ödemeler anlamına geliyor.
Son zamanlarda, temel gelir tartışmaları oldukça gündemde. ABD’de birçok şehirde pilot projeler başladı ve bazıları sürekli hale getirildi. King’in eserinin yayımlanmasından üç yıl önce, dönemin başkanı Lyndon B. Johnson, 1964 Medeni Haklar Yasası’nı imzaladı. Bu yasayla, ırk, cinsiyet, din ya da köken ayrımı yasaklandı. O dönem toplumsal huzursuzluklar tırmanıştaydı. King ise, toplumsal sorunların çözümü için yoksulluk gibi meselelerle mücadele etmenin can alıcı olduğunu düşünüyordu.
King, yirminci yüzyılın başlarında böyle bir garanti gelir önerisinin “sorumluluğu zayıflatma” gibi eleştirilere maruz kalacağını belirtmişti. Bugün de bazı insanlar, bu tür ödemelerin iş teşvik eden etkisi olmadığını savunuyor. ama, araştırmalar gösteriyor ki, gelir alan bireyler, çalışma hayatını bırakmadan eğitim ve kariyer geliştirmek için bu yardımları kullanıyorlar. King, o dönemde ekonomik durumun bireylerin yetenek ölçütü olarak not edildiği kadar, maddi yetersizliklerin de çalışma azmi ve. ahlaki değer eksikliği gibi yanlış yorumlandığını ifade etmişti.
Girişimcilik ve yapay zekanın, insan iş gücünü tehdit etme olasılığı gündemde oldukça. Teknoloji liderleri daha fazla gelir modeline ihtiyaç olduğunu düşünüyorlar. Geçen yıl, bir grup yasa koyucu, ulusal garantili temel gelir pilot programı önerdi. Üç yıl boyunca on bin Amerikan vatandaşına aylık destek sağlamayı hedefliyorlar. ama bu öneriler hâlâ muhalefetle karşılaşıyor. Andrew Yang, 2020 başkanlık seçimlerinde evrensel temel geliri savunsa da, kampanyası erken sona ermişti. Bazı muhafazakâr politikacılar ise bu tür programların sosyalizmin bir örneği olduğunu savunuyor.
Çeşitli şehirler ve ilçeler, pilot projeleri aracılığıyla düşük gelirli bireylere belirli bir süre boyunca şartsız aylık ödemeler deniyor. Mesela, New York Şehir Konseyi, genç evsiz bireylere özel yeni bir temel gelir programı başlattı. King’in bu tür girişimlere destek vereceğini düşünmek hiç de zor değil. O da insanların hayatlarıyla ilgili kararların güvenilir bir gelirle ellerinde olması gerektiği ile ilgili sıkça vurgu yapmış ve bunun bireylerin onurunu artıracağı görüşünü paylaşmıştı. #temelgelir #ekonomikeşitlik #martinlutherking
Haberin detayları araştırılmaya devam ediyor.
